Uit het onderzoeksrapport blijkt onder andere dat:
- 70% van de organisaties werkt met Generatieve AI-assistenten.
- Slechts 24% vindt dat de organisatie de waarde van AI daadwerkelijk benut én voldoende inzichtelijk wordt gemaakt.
- 21% vertrouwt de output van AI evenveel als het oordeel van een menselijke collega.
- 25% heeft AI-agents inmiddels in productie of op schaal draaien.
- 67% geeft aan dat AI vaardigheden vereist die nog onvoldoende aanwezig zijn.
- 85% vindt dat Europa een sterker gezamenlijk front moet vormen tegenover de dominantie van Big Tech.
De volgende fase van AI: van experiment naar resultaat
Voor veel organisaties is de vraag niet langer óf ze AI gaan gebruiken. 59% weet inmiddels waar en hoe AI kan worden toegepast en Generatieve AI-assistenten zijn voor een groot deel van de markt al dagelijkse praktijk.
Toch blijft het rendement achter bij de snelheid van adoptie. Slechts 24% geeft aan de waarde van AI goed te benutten en te meten. Eén op de vijf organisaties meet de businesswaarde zelfs helemaal niet. De uitdaging verschuift daarmee van experimenteren naar bewijzen: welke toepassingen leveren daadwerkelijk resultaat op?
Die vraag wordt urgenter door de opkomst van agentic AI. Een kwart van de organisaties heeft AI-agents al in productie of op schaal draaien. Naarmate AI-systemen zelfstandiger handelen en beslissingen nemen, worden een robuust datafundament, duidelijke verantwoordelijkheden, governance en risicomanagement steeds belangrijker.
De volgende stap vraagt daarom om heldere ownership, governance in dagelijkse workflows en het structureel meten van impact. Niet alleen in kostenbesparing en productiviteit, maar ook in omzet, klantwaarde en business transformatie.
Skills, vertrouwen en digitale soevereiniteit
Technologie alleen is niet voldoende. 67% van de respondenten geeft aan dat AI vaardigheden vereist die zij nog niet volledig beheersen. Organisaties moeten daarom investeren in training, AI-literacy en nieuwe expertise. Juist nu AI autonomer wordt, blijft menselijke kennis essentieel om output kritisch te beoordelen, informatie te beschermen en te bepalen wanneer AI níét moet worden ingezet.
Tegelijkertijd groeit de afhankelijkheid van externe tech partners. 81% omschrijft de organisatie als afhankelijk of sterk afhankelijk van externe partijen. Daar staat een duidelijke Europese ambitie tegenover: 85% wil een sterkere Europese positie tegenover Big Tech.
De stap van overtuiging naar uitvoering is echter groot. Slechts 15% heeft concrete stappen gezet richting digitale soevereiniteit. De ambitie is er, maar de uitvoering blijft achter.
De conclusie: de volgende fase van AI wordt niet bepaald door wie de meeste pilots uitvoert, maar door wie strategie, governance, technologie, vaardigheden en meetbare waarde met elkaar weet te verbinden.
Over het onderzoek
De Data & AI Monitor 2026 Benelux Edition is gebaseerd op 415 respondenten en gebruikt dezelfde survey met 56 vragen als het internationale onderzoek. De vragen bestrijken negen thema’s, waaronder organisatie, data, technologie, tools & AI, applicaties en skills.
Download het rapport
Wil je weten waar organisaties staan en wat nodig is voor de volgende stap? Download hier de Data & AI Monitor 2026 Benelux Edition en ontdek de belangrijkste ontwikkelingen, uitdagingen en kansen voor Data & AI.
