Wat bedoelen we precies met datagedreven werken?
Datagedreven werken betekent dat mensen beslissingen nemen op basis van dezelfde feiten, dezelfde inzichten en dezelfde werkelijkheid. Niet ieder voor zich, maar gezamenlijk. Dat vraagt niet alleen om toegang tot data, maar ook om een gedeeld begrip van wat die data betekent. En precies daar gaat het vaak mis.
Wanneer dezelfde cijfers iets anders betekenen
In veel organisaties bestaan er meerdere versies van dezelfde waarheid. Niet omdat iemand bewust foutieve cijfers gebruikt, maar omdat begrippen anders worden geïnterpreteerd.
-
Wat is een “klant”?
-
Wanneer noemen we iets een “incident”?
-
Telt een dossier mee als het is aangemaakt, afgerond of goedgekeurd?
Iedere afdeling heeft daar vaak een logisch, eigen antwoord op. Binnen de context van hun werk klopt dat ook. Maar zodra data organisatiebreed wordt gebruikt, ontstaan misverstanden. Rapportages spreken elkaar tegen. Dashboards roepen discussie op. En het vertrouwen in data neemt af. Niet omdat de data fout is, maar omdat de betekenis onduidelijk is.
Metadata klinkt technisch, maar is dat niet
Het woord metadata schrikt vaak af. Het klinkt als iets voor specialisten. In de praktijk gaat het om iets heel eenvoudigs: afspraken over betekenis.
Metadata beschrijft onder andere:
-
wat een gegeven precies is
-
waar het vandaan komt
-
hoe het wordt gebruikt
-
en wie er verantwoordelijk voor is
Zonder die context blijft data een verzameling cijfers en velden. Met context wordt het informatie waar je op kunt sturen.
Waarom dit zo vaak ontbreekt
Het ontbreken van heldere definities is zelden een bewuste keuze. Het ontstaat omdat organisaties groeien, veranderen en systemen toevoegen. Afspraken die ooit impliciet waren, worden nooit expliciet vastgelegd. En zolang data vooral lokaal wordt gebruikt, valt dat niet op. Pas wanneer data breed in de organisatie wordt ingezet, of in ketens met andere organisaties, wordt het probleem zichtbaar. Dan blijkt dat iedereen met dezelfde cijfers werkt, maar toch iets anders ziet.
Wat dit doet met vertrouwen in data
Zodra definities ter discussie staan, verdwijnt het vertrouwen. Discussies gaan niet meer over de inhoud, maar over de cijfers zelf. Besluiten worden uitgesteld. En data verliest zijn rol als objectieve basis voor keuzes. Datagedreven werken stokt dan niet op technologie, maar op interpretatie.
Hoe organisaties hier beweging in krijgen
Organisaties die hierin stappen zetten, proberen niet alles tegelijk vast te leggen. Ze beginnen bij datgene wat ertoe doet. Bij de begrippen die essentieel zijn voor besluitvorming.
Ze stellen vragen als:
-
Over welke data hebben we het hier eigenlijk?
- Wat bedoelen we precies met dit begrip?
- En spreken we dit samen af, of alleen binnen één afdeling?
Die gesprekken zijn soms ongemakkelijk, maar ze zijn noodzakelijk. Want zonder gedeelde taal is er geen gedeeld inzicht.
Begin klein
Bij Enable U helpen we organisaties om data niet alleen toegankelijk te maken, maar ook begrijpelijk. We ondersteunen bij het expliciet maken van definities en het vastleggen van context, zonder dat dit een zwaar of theoretisch traject wordt. Niet door dikke handboeken te schrijven, maar door metadata daar vast te leggen waar data wordt gebruikt. In samenhang met processen, integraties en governance. Zo wordt data niet alleen beschikbaar, maar ook bruikbaar.
Ook hier geldt: begin klein om waarde aan te tonen. Start met één rapport, één dashboard of één besluitvormingsproces. Maak definities expliciet, leg ze vast en gebruik ze consequent. Dat lijkt misschien een detail. Maar zonder gedeelde definities blijft inzicht een illusie.
Datagedreven werken begint niet met meer data.
Het begint met betekenisvolle data.
Deze blogpost is een bijdrage van Enable-U, The Data & Integration Enablers. Enable-U helpt organisaties om systemen, applicaties en data veilig en betrouwbaar met elkaar te verbinden, zodat zij datagedreven kunnen werken. Meer informatie vind je op www.enable-u.nl of bezoek Enable-U tijdens Data Expo.
