Data spaces voor het Digitale Product Paspoort (DPP)
Eva Koenders
Docent / onderzoeker applied data science & AI
In deze sessie gaan we in op het belang van standaardisatie en interoperabiliteit als het gaat om succesvolle implementatie van het digitaal productpaspoort (DPP). Ook kijken naar de ontwikkelingen van data spaces als mogelijke oplossing voor betrouwbare en veilige data uitwisseling binnen waardeketens. De invoering van het digitaal productpaspoort (DPP) binnen de EU is een belangrijke stap voor de transitie naar een circulaire economie, maar werkt alleen als bedrijven gegevens op een makkelijke, betrouwbare en gestandaardiseerde manier kunnen uitwisselen.
Het DPP is samen met een aantal andere maatregelen onderdeel van de Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) en heeft als doel duurzaamheid, transparantie en herbruikbaarheid van producten te bevorderen. Specifieke eisen moeten voor de meeste productgroepen nog ontwikkeld worden, maar over het algemeen bevat het DPP data over de herkomst, samenstelling, duurzaamheid en levenscyclus van een product. Daarnaast bevat het gegevens over hoe producten gemaakt, onderhouden, gerepareerd en uiteindelijk gerecycled kunnen worden om de levensduur te optimaliseren en grondstoffen zo efficiënt mogelijk te benutten.
Het verzamelen en beschikbaar maken van deze data vraagt om een grote mate van transparantie in de waardeketen. Data moet uitgewisseld worden tussen bijvoorbeeld leveranciers van grondstoffen, producenten van onderdelen en de maker van het eindproduct, maar ook na een reparatie of onderhoud moet in sommige gevallen het DPP worden geupdate. In de praktijk betekent dit dat meerdere actoren data moeten kunnen aanleveren en updaten binnen het DPP. In praktijk roept deze maatregel veel vragen op, bijvoorbeeld over eigenaarschap van data, datakwaliteit, verifieerbaarheid, interoperabiliteit en bescherming van intellectueel eigendom (IP).
Het concept van data spaces kan hier een uitkomst bieden. Een data space maakt gebruik van een decentrale architectuur waardoor beheer van data bij de eigenaar blijft, daarnaast kan de eigenaar zelf bepalen, middels beleidsregels (policies), wie onder welke voorwaarden gebruik mag maken van de data. Voor het DPP biedt een data space daarmee een mechanisme om productinformatie tussen ketenpartners uit te wisselen zonder dat organisaties hun data volledig hoeven over te dragen aan een centrale partij. Data spaces kunnen zo bijdragen aan een balans tussen transparantie enerzijds en de bescherming van bedrijfsgevoelige informatie anderzijds. Het opzetten van een data space brengt echter ook uitdagingen met zich mee. Naast technische implementatie zijn afspraken nodig over governance, interoperabiliteit, standaarden, rollen, verantwoordelijkheden en toegangsrechten. Het succes van data spaces en het digitaal productpaspoort hangt daarom niet alleen af van technologie, maar ook van samenwerking en vertrouwen tussen organisaties.
In deze sessie gaan we in op het belang van standaardisatie en interoperabiliteit als het gaat om succesvolle implementatie van het digitaal productpaspoort (DPP). Ook kijken naar de ontwikkelingen van data spaces als mogelijke oplossing voor betrouwbare en veilige data uitwisseling binnen waardeketens. De invoering van het digitaal productpaspoort (DPP) binnen de EU is een belangrijke stap voor de transitie naar een circulaire economie, maar werkt alleen als bedrijven gegevens op een makkelijke, betrouwbare en gestandaardiseerde manier kunnen uitwisselen.
Het DPP is samen met een aantal andere maatregelen onderdeel van de Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) en heeft als doel duurzaamheid, transparantie en herbruikbaarheid van producten te bevorderen. Specifieke eisen moeten voor de meeste productgroepen nog ontwikkeld worden, maar over het algemeen bevat het DPP data over de herkomst, samenstelling, duurzaamheid en levenscyclus van een product. Daarnaast bevat het gegevens over hoe producten gemaakt, onderhouden, gerepareerd en uiteindelijk gerecycled kunnen worden om de levensduur te optimaliseren en grondstoffen zo efficiënt mogelijk te benutten.
Het verzamelen en beschikbaar maken van deze data vraagt om een grote mate van transparantie in de waardeketen. Data moet uitgewisseld worden tussen bijvoorbeeld leveranciers van grondstoffen, producenten van onderdelen en de maker van het eindproduct, maar ook na een reparatie of onderhoud moet in sommige gevallen het DPP worden geupdate. In de praktijk betekent dit dat meerdere actoren data moeten kunnen aanleveren en updaten binnen het DPP. In praktijk roept deze maatregel veel vragen op, bijvoorbeeld over eigenaarschap van data, datakwaliteit, verifieerbaarheid, interoperabiliteit en bescherming van intellectueel eigendom (IP).
Het concept van data spaces kan hier een uitkomst bieden. Een data space maakt gebruik van een decentrale architectuur waardoor beheer van data bij de eigenaar blijft, daarnaast kan de eigenaar zelf bepalen, middels beleidsregels (policies), wie onder welke voorwaarden gebruik mag maken van de data. Voor het DPP biedt een data space daarmee een mechanisme om productinformatie tussen ketenpartners uit te wisselen zonder dat organisaties hun data volledig hoeven over te dragen aan een centrale partij. Data spaces kunnen zo bijdragen aan een balans tussen transparantie enerzijds en de bescherming van bedrijfsgevoelige informatie anderzijds. Het opzetten van een data space brengt echter ook uitdagingen met zich mee. Naast technische implementatie zijn afspraken nodig over governance, interoperabiliteit, standaarden, rollen, verantwoordelijkheden en toegangsrechten. Het succes van data spaces en het digitaal productpaspoort hangt daarom niet alleen af van technologie, maar ook van samenwerking en vertrouwen tussen organisaties.
Back to overview
Visit Data Expo
Interested in this lecture?
We believe data drives digital transformation
Unlocking the Power of Retrieval-Augmented Generation (RAG)
Digital Transformation for SMEs: 8 Benefits and Challenges
To top